عسل اصیل ایرانی
با آزمایش تخصصی و تأییدیه علمی
آنالیز هوشمند طبع و مزاج شما
"از شکم آنها (زنبور) نوشیدنی با رنگ های گوناگون بیرون می آید که در آن درمانی برای مردم است"
سوره نحل آیه ۶۹"سرشته است (باری تعالی) شفا در عسل"
سعدی شیرازیMizajito Collection
مزاجیتو - گرم مزاج ها
Phytogenic Collection
محصولات فایتوژنتیک
فرا سودمند
ژل رویال اصل
بره موم
معجون ویژه
سیاه دانه و عسل
مفرحات (آرامش)
ارده عسل
شیره جات
آرایشی بهداشتی
Healing Collection
مجموعه شفا بخش
عسل های درمانی تخصصی
گوارش
خون ساز
کبد چرب
اعصاب و روان
حافظه و تمرکز
معده
تنظیم قند خون
قلب و عروق
مفاصل و استخوان
آسم و تنفس
تقویت قوای جسمی
زنان
Article
تشخیص عسل طبیعی
نویسنده: بهزاد رفاهی
در سال های اخیر، عسل های تقلبی در دنیا بسیار زیاد شده و متقلبان هر روز عسل های تقلبی جدیدتری به بازار روانه می کنند. در ایران بیش از 70 درصد عسل های بازار تقلبی است! عسل های تقلبی آنقدر شبیه عسل های طبیعی شده که تشخیص عسل طبیعی از تقلبی کار سختی شده است. سودجویان به عسل شربت ذرت و قندهای دیگر اضافه می کنند تا حجم عسل را افزایش دهند. این کار نه تنها کیفیت عسل را کاهش می دهد بلکه سلامت مصرف کننده را هم به خطر می اندازد.
در این مقاله ما راه های تشخیص عسل اصل را معرفی می کنیم طوری که در نهایت بتوانید موقع خرید عسل، عسل های طبیعی و با کیفیت را انتخاب کنید.
آمار تکان دهنده تقلبی ها
شاید باورتان نشود ولی تقریبا بین 70 تا 80 درصد عسل های موجود در بازار ایران تقلبی است! این آمار را مدیر کل آزمایشگاه های سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت ارائه داده است. امروزه در دنیا عسل سومین ماده غذایی است که بیشترین تقلب در آن انجام می شود. برای همین است که توانایی تشخیص عسل طبیعی از تقلبی خیلی مهم شده است.
آیا تشخیص سخت است؟
بله، متاسفانه تشخیص عسل اصل و طبیعی از عسل های تقلبی سخت شده است. نه فقط در ایران، بلکه در کل دنیا. چین بزرگترین تولید کننده عسل جهان است و نیمی از عسل هایی که به دنیا صادر می کند تقلبی است. هر چند واردات عسل به ایران ممنوع است ولی این عسل های تقلبی چینی به صورت قاچاق وارد ایران می شود. به علاوه سودجویان می توانند شربت های مورد استفاده برای ساخت عسل های تقلبی را به راحتی از بازار تهیه کنند.
کشور امریکا که بزرگترین وارد کننده عسل است، مصیبت های زیادی برای مقابله با عسل های تقلبی چین داشته است! چینی ها به قدری در ساخت عسل های تقلبی پیشرفته هستند که عسل های تقلبی آن ها همه فاکتورهای آزمایشگاهی امریکا را پاس می کند.
به چه عسلی طبیعی می گوییم؟
عسل طبیعی عسلی است که توسط زنبور عسل و تنها با استفاده از شهد گیاهان و گل ها به دست آید. بنابراین عسلی که با تغذیه زنبور عسل با آب و شکر به دست آید، عسل طبیعی نیست.
عسل طبیعی یا انگبین ترکیبی از قندها (عمدتا گلوکز و فروکتوز)، آنزیم ها، آمینو اسیدها، ویتامین ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان هاست. این ترکیبات عسل طبیعی هستند که باعث خواص شفابخش و مفید آن می شوند.
روش های خانگی تشخیص (شواهد)
توجه: این روش ها 100% نیستند اما احتمال طبیعی بودن را نشان می دهند.
- ۱. مشاهده ذرات (مهم): عسل های که ذرات موم و گرده گل دارند قابل اعتمادتر هستند. اگر دیدید عسلی ذرات ریز موم و گرده گل یا حتی قطعات بدن زنبور عسل را دارد، احتمال طبیعی بودن آن بیشتر است.
- ۲. تست آب و کف: اگر یک قاشق عسل طبیعی که گرده دارد را درون یک لیوان آب حل کنید، لایه نازکی از گرده گل (سفید رنگ) روی سطح آب ایجاد می شود. همچنین معمولا عسل طبیعی کمی کف می کند (به علت ساپونین) و این کف پایدار است.
۳. به عسل های ارزان شک کنید
برای تشخیص عسل واقعی از تقلبی به قیمت عسل توجه کنید! عسلی که خیلی ارزان است، به احتمال خیلی زیاد غیر اصل و تقلبی است. همچنین عسل هایی که قیمت اولیه ای مشابه عسل طبیعی دارد ولی با 50 درصد تخفیف به فروش می رسد هم شک برانگیز است.
۴. برندها و فروشندگان مطمئن
بهترین راه حل ساده برای تشخیص عسل واقعی از تقلبی این است که برند یا فروشنده عسل معتبری پیدا کنید. شرکت هایی که عسل طبیعی عمده تولید می کنند، برایشان به صرفه است که آزمایش های تخصصی عسل را انجام دهند.
توجه داشته باشید که زنبوردار بودن فروشنده دلیلی بر طبیعی بودن عسل نیست. خیلی از زنبوردارها به زنبور آب و شکر می دهند (عسل تغذیه ای). بنابراین به دنبال برندهایی باشید که فرآیندهای شفاف دارند و برگه آزمایش ارائه می دهند.
از جمله بزرگترین و معتبرترین این برندها در ایران، برند «عسل شهدآوران» است.
۵. غلظت و ویسکوزیته
عسل طبیعی معمولا غلیظ است و ویسکوزیته بالایی دارد. اگر عسل طبیعی را با قاشق بریزید، به صورت رشته به هم پیوسته می ریزد. همچنین اگر در آب گرم 70 درجه بریزید، سریع حل نمی شود و بافت خود را حفظ می کند.
نکته: بعضی عسل های طبیعی مانند عسل مرکبات به طور طبیعی رطوبت بیشتری دارند و شل تر هستند، پس این روش قطعی نیست.
۶. طعم و آنالیز حسی
عسل های طبیعی طعم خاصی دارند که با تجربه قابل تشخیص است. شربت های حجم دهنده فقط شیرین هستند. اگر عسلی فقط طعم شکر داد، احتمالا تقلبی است. آنالیز حسی عسل (Sensory Analysis) روشی تخصصی است که در آن متخصصان با حواس چشایی، بویایی و بینایی کیفیت عسل را می سنجند.
استفاده از کیت شناخت عسل طبیعی
یکی از مطمئن ترین راه های خانگی، استفاده از کیت های سنجش کیفیت عسل است. این کیت ها با محلول های آماده و تغییر رنگ، کیفیت عسل را نشان می دهند. شما می توانید طبق دستورالعمل، عسل خود را تست کنید (حدود قیمت برای 10 تست: یک میلیون تومان).
۷. عسل طبیعی شکرک می زند
عسل طبیعی بعد از مدتی رس می بندد (شکرک می زند). اگر عسلی طی یکی دو سال شکرک نزده، احتمالا یا تقلبی است و یا حرارت زیادی دیده که خواص آن را از بین برده است. پس شکرک زدن نشانه بدی نیست.
نکته: بیشتر عسل های تقلبی هم به مرور زمان شکرک می زنند، پس شکرک زدن به تنهایی معیار کافی نیست.
روش های خانگی نامطمئن
روش های زیر اغلب خطای زیادی دارند و برای عسل های تقلبی پیشرفته جواب نمی دهند:
- ✕ تست آب: عسل های تقلبی جدید هم می توانند در آب سرد منسجم بمانند.
- ✕ تست کبریت: برخی عسل های طبیعی رطوبت بالایی دارند و کبریت را خیس می کنند.
- ✕ تست سرکه / دستمال کاغذی: دقت بسیار پایینی دارند و قابل اعتماد نیستند.
- ✕ رفتار مورچه: مورچه ها به هر نوع قندی (طبیعی یا مصنوعی) جذب می شوند.
فاکتورهای آزمایش تخصصی عسل طبیعی
دقیق ترین روش تشخیص، آزمایشگاه است
میزان بالای ساکارز (بیش از 5٪) نشاندهنده شکرک یا تغذیه مصنوعی است.
بالا بودن HMF نشاندهنده حرارت دیدن یا کهنگی عسل است (بالای 40).
نشاندهنده میزان استفاده زنبور از شهد گلها است (حداقل 180).
آنزیمی که توسط زنبور اضافه میشود. حرارت آن را از بین میبرد.
نسبت فروکتوز به گلوکز باید بالای 0.9 باشد. کمتر از آن نشانه تقلب است.
وجود آنزیم کاتالاز نشانه تازگی و طبیعی بودن عسل است.
آنتیاکسیدانهای طبیعی که فقط در عسل گیاهی وجود دارند.
میزان آب باید زیر 20٪ باشد. بیشتر از آن باعث ترش شدن میشود.
میزان مواد معدنی. خاکستر زیاد (بالای 0.6) نشانه ناخالصی است.
رسانایی زیاد نشاندهنده وجود املاح غیرطبیعی یا شربت است.
اسیدیته بالا نشانه تخمیر یا افزودن اسید برای پنهان کردن شکر است.
روش های پیشرفته تشخیص (NMR و ایزوتوپ)
امروزه متقلبان (به خصوص در چین) روشهای پیچیدهای برای تولید عسل تقلبی دارند که با آزمایشهای معمول قابل تشخیص نیست. برای مقابله با این موضوع، روشهای پیشرفتهای ابداع شده است:
- ۱. رزونانس مغناطیسی هستهای (NMR): جدیدترین روش که بر اساس «اثر انگشت مولکولی» کار میکند. این روش میتواند منشاء جغرافیایی و ترکیبات دقیق عسل را مشخص کند و تفاوت عسل طبیعی با شربتهای ذرت یا چغندر را آشکار سازد.
- ۲. طیفسنجی جرمی نسبت ایزوتوپ (IRMS): با بررسی ایزوتوپهای کربن، تفاوت بین گیاهان C3 (اکثر گلها) و C4 (ذرت و نیشکر) را تشخیص میدهد. البته متقلبان با استفاده از شربت برنج (گیاه C3) سعی در دور زدن این روش دارند.
- ۳. روشهای طیفسنجی نوری (SORS) و HPLC: روشهای دقیق آزمایشگاهی برای جداسازی و اندازهگیری دقیق قندها و تشخیص آنتیبیوتیکها و آفتکشها با استفاده از لیزر و کروماتوگرافی.
انواع عسلهای تقلبی
عسلهای تقلبی یا کاملاً مصنوعی هستند (ساخته شده از شربت و رنگ) و یا مخلوطی از عسل طبیعی و شیرینکنندهها. نوع سوم، «عسل تغذیهای» است که زنبور با آب و شکر تغذیه شده است. متاسفانه عسلهای تقلبی خواص شفابخش عسل طبیعی را ندارند و صرفاً یک ماده شیرین هستند.
مواد اولیه تقلب
متقلبان از مواد ارزان قیمت با منشاء گیاهی استفاده میکنند که ظاهری شبیه عسل دارند:
• شربت ذرت (Corn Syrup)
• شربت نیشکر و چغندر قند
• شربت گلوکز برنج
• قند معکوس (Invert Sugar)
نتیجهگیری نهایی
بهترین و مطمئنترین راه برای تشخیص عسل طبیعی، آزمایشگاه تخصصی است، اما به دلیل هزینه بالا، عاقلانهترین کار خرید از برندها و فروشندگان معتبر است که خودشان این آزمایشها را انجام میدهند و ضمانت کیفیت ارائه میدهند. روشهای خانگی (کبریت، آب و...) معیار دقیقی نیستند.
«عسل شهدوش؛ ضمانت کیفیت و اصالت»